ارزيابي صحنه حادثه (8)
قفسه سينه :
سپس قفسه سينه را براي يافتن علائم تروما مثل كبودي ، تورم و تندرنس نگاه كرده و لمس كنيد . به بالا و پايين رفتن قفسه سينه به دنبال تنفس دقت كنيد .
در تنفس نرمال ، بالا و پايين رفتن قفسه سينه قرينه است . علائم تنفس غير طبيعي را جستجو كنيد . كه عبارتند از :
1- تو رفتگي عضلات فرعي تنفس [1] مثل تو كشيده شدن پوست بين دنده ها و بالاي كلاويكول هنگام تنفس
2- حركات پارادوكس يا متناقض قفسه سينه ( هنگامي است كه موقع عمل دم يك نيمه قفسه سينه به بالا حركت كرده و نيمه ديگر به پايين كشيده مي شود ) .
توكشيدگي عضلات فرعي تنفس ، نشانه وجود شرايطي
( معمولاً طبي ) در بيمار است كه ورود هوا به ريه و خروج آن را با مشكل مواجه كرده است .
حركات پارادوكس مربوط به شكستگي چندين دنده مي باشد كه منجر مي شود كه حركت قسمت دچار شكستگي قفسه سينه با حركت بقيه قفسه سينه هماهنگ نباشد[2] . وجود كريپيتوس در قفسه سينه مربوط به شكستگي دنده مي باشد . قفسه سينه را از نظر وجود آمفيزم زير جلدي ، به ويژه در بيماران با تروماي بلانت ( غير نافذ ) شديد قفسه سينه لمس كنيد .
اگر بيمار از تنفس مشكل شاكي مي باشد و يا شواهدي از تروما به قفسه سينه دارد صداهاي تنفسش را گوش كنيد . براي گوش كردن ريه نياز به گوشي داريد .
در اينجا توضيح مي دهيم كه چگونه و كجاها را سمع كنيد :
- در ابتدا هميشه به خاطر داشته باشيد كه تقريبا در تمام موارد صداهاي ريوي از پشت قفسه سينه بهتر شنيده مي شوند . بنابراين اگر پشت بيمار قابل دسترسي مي باشد از پشت ،گوش كنيد .اگر بيمار را بي حركت ساخته ايد يا اگر بيمار در پوزيشن Supine قرار دارد از جلو گوش كنيد .
- ريه ها را در بالا ( قله ريه ) ، پايين ( قاعده ريه ) و روي راه هاي هوايي بزرگ ( خطوط ميداگزيلاري و ميد كلاويكولار) گوش كنيد .
- يا لباسهارا خارج كنيد يا گوشي را زير لباس بگذاريد . اگراز روي لباس گوش كنيد ممكن است صداي ناشي از مالش گوشي روي لباس را بشنويد .
- ديافراگم گوشي را محكم روي پوست بيمار قرار دهيد تا صداها را بهتر بشنويد شما بايد در سه ناحيه اي كه گفته شد ، صداهاي ريوي را سمع كنيد و ببينيد كه آيا صداهاي تنفسي وجود دارند يا خير ؟ اگر تشخيص داديد صداهاي تنفسي غير طبيعي است مجددا تنفس بيمار را ارزيابي كنيد و سپس مطمئن شويد كه بيمار اكسيژن دريافت مي كند و اگر لازم است تهويه كمكي را بر قرار كنيد .
شكم
شكم را براي يافتن تروماي واضح ، كبودي و خونريزي مشاهده كنيد .پس از اينكه تمام شكم را لمس كرديد ، براي گزارش يافته هاي خود ، از واژه هاي سفت [3] ، نرم [4] حساس [5] يا متسع [6] براي توصيف شكم استفاده كنيد . اگر بيمار هوشيار است از او بپرسيد كه آيا هنگام معاينه دردي احساس مي كند يا خير ؟
آسيبهاي واضح بافت نرم را لمس نكنيد و مراقب باشيد كه لمس شما با فشار زياد همراه نباشد .
لگن :
لگن را براي يافتن علائم واضح تروما ، كبودي و خونريزي مشاهده كنيد . اگر بيمار در ناحيه لگن درد ندارد به آرامي لگن را به طرف پايين يا داخل فشار دهيد . اگر حين معاينه متوجه حركت غير طبيعي يا كريپيتوس ، شديد يا بيمار احساس درد و تندرنس در لگن داشت ، مي تواند نشانه تروماي شديد باشد .
آسيب هاي لگن و قسمت تحتاني شكم مي توانند منجر به خونريزي هاي شديد شوند . بنابراين مرتب رنگ پوست و علائم حياتي بيمار را كنترل كنيد و به بيمار حتما اكسيژن كمكي برسانيد .
اندامها :
اندامها را از نظروجود بريدگي ، كبودي ، تورم ، آسيب آشكار و خونريزي مشاهده كنيد . سپس هر اندام را از نظر دفرميتي ( بد شكلي ) لمس كنيد از بيمار بپرسيد كه آيا در اندامهايش درد دارد ؟
در ارزيابي اندامها ، نبض و عملكرد حسي و حركتي اندامهارابه شكل قرينه ارزيابي كنيد .
نبض [7]: نبض هاي ديستال را روي پا ( نبض دورساليس پديس و تيبيال پوستريور) يا روي مچ دست ( نبض راديال ) چك كنيد . همچنين گردش خون را كنترل كنيد . رنگ پوست را در دستها يا پاها ارزيابي كنيد .آيا طبيعي است ؟ آيا رنگ پوست اندام دچار آسيب با رنگ پوست اندام مقابل تفاوت دارد ؟ پوست رنگ پريده يا سيانوتيك ممكن است نشانه خونرساني ضعيف به انتهاي اندام باشد .
عملكرد حسي انتهاي اندامها :
از بيمار بخواهيد چشم هايش را ببندد ، سپس به آرامي انگشتان دست و پاي بيمار را فشار دهيد و از بيمار بخواهيد كه بگويد شما چه كاري انجام داديد . عدم توانايي حس كردن در انتهاي اندامها ممكن است نشانه آسيب عصب در آن منطقه باشد .عدم وجود حس در انتهاي چند اندام ممكن است علامتي از تروماي نخاع باشد . مجددا كنترل كنيد كه ايا ستون مهره ها را بي حركت ساخته ايد يا خير ؟
عملكرد حركتي انتهاي اندامها :
از بيمار بخواهيد انگشتان دست و پاي خود را تكان بدهد ، اگر در يك اندام نتواند اين كار را انجام دهد نشانه آسيب استخوان ، عضله و يا عصب در آن اندام مي باشد .
ولي اگر در چند اندام قادر به اين كار نباشد ميتواند علامتي از آسيب مغز يا تروماي نخاع باشد . حتماً احتياطات مربوط به طناب نخاعي را در صحنه حادثه انجام دهيد .
پشت :
پشت بدن بيمار را براي يافتن تندرنس ، بد شكلي و زخم باز مشاهده و لمس كنيد . اگر شما بيمار را روي تختة پشت [8] مي گذاريد حتما حين چرخاندن بيمار روي تختة پشت ، پشت بيمار را كنترل كنيد . هنگامي كه بيمار را روي يك پهلو مي چرخانيد تا پشت بدن را معاينه كنيد مطمئن شويد كه ستون فقرات خم نشود و در يك راستا باشد . به دقت ستون مهره ها را از گردن تا لگن از نظر وجود تندرنس و بد شكلي لمس كنيد .
علائم حياتي پايه و SAMPLE history:
پس از اينكه ارزيابي سريع شما در بيمار ترومايي تكميل شد ، نوبت به گرفتن علائم حياتي پايه وSAMPLE history ميرسد . علائم حياتي پايه اطلاعات مفيدي در مورد عملكرد كلي قلب و ريه هاي بيمار در اختيار ما قرار مي دهد . در بيمار با خونريزي ، مشكل گردش خون و مشكل تنفسي ارزيابي علائم حياتي پايه جزء مهمي از معاينه فيزيكي هدفدار مي باشد .
اگر پس از گرفتن علائم حياتي ، شرايط بيمارپايدار[9] باشد ، بايد تا زمان رسيدن به بيمارستان ، علائم حياتي را هر 15 دقيقه كنترل كنيد . اگر شرايط بيمار شما نا پايدار[10] است بايد تا زمان رسيدن به بيمارستان علائم حياتي را هر 5 دقيقه كنترل كنيد ، تا متوجه تغيير شرايط بيمار بشويد .
(جدول 5-8) تا (جدول 10-8) اطلاعات بيشتري در مورد علائم حياتي پايه فراهم مي كند . اگر علائم حياتي ظاهرا نرمال است دچار اشتباه نشويد و فكر نكنيد كه خطري بيمار را تهديد نمي كند . بدن توانايي هاي فوق العاده اي براي جبران كردن تروما يا بيماري شديد به ويژه در كودكان و بالغين جوان دارد .
بيماران دچار تروماي شديد يا بيماري جدي ممكن است در ابتدا علائم حياتي نسبتا نرمال داشته باشد . سر انجام بدن توانايي خود را در جبران كردن از دست مي دهد . كه مي تواند منجر به تغيير سريع در علائم حياتي به ويژه در كودكان شود .
در واقع افت سريع علائم حياتي به دنبال وارد شدن بيمار به مرحله عدم جبران ، اهميت و ثبت مداوم علائم حياتي پايه را آشكار مي سازد . براي بسياري از تكنسين ها ، اخذ شرح حال و تاريخچه ، مجموعه اي از سوالات گيج كننده به نظر مي رسد كه هيچ كمكي به بيمار نمي كند .
مخصوصاً در بيماراني كه مشكلات متعدد طبي دارند و اخذ شرح حال از آنها وقت گير بوده و اطلاعات مفيدي را فراهم نمي كند .
|
جدول 5-8 تشخيص چگونگي تنفس | |
|
طبيعي [11] |
- تنفس نه سطحي است و نه عميق
- تحرك قفسه سينه حين تنفس در حد متوسط است
- از عضلات فرعي تنفس استفاده نمي شود |
|
سطحي [12] |
- تحرك قفسه سينه يا شكم حين تنفس اندك است |
|
بازحمت [13] |
- تلاش براي تنفس افزايش يافته است
- ناله و خرخر
( استريدور) دارد
- از عضلات فرعي تنفس استفاده مي شود
- عطش هوا وجود دارد
- باز شدن پره هاي بيني ،فرو رفتن فواصل بين دنده اي و بالاي كلاويكول وجوددارد(درشيرخواران وكودكان ) |
|
صدا دار [14] |
- صداهاي تنفس غير طبيعي اند و عبارتند از : خر خر ، ويز ، قل قل و خروسك ( صداي خروس ) |
|
جدول 6-8 محدوده طبيعي ميزان تنفس در دقيقه |
|
بالغين 20 –12 عدد در دقيقه كودكان 34-18 عدد در دقيقه شيرخواران 60-30 عدد در دقيقه |
|
جدول 7-8 محدوده طبيعي ميزان نبض |
|
بالغين 100 – 60 ضربان در دقيقه
نوجوانان 150- 90 ضربان در دقیقه
كودكان 140 – 70 ضربان در دقيقه
شيرخواران 160 – 100 ضربان در دقيقه |
|
جدول 8-8 ارزيابي پوست | |||
|
رنگ |
علل احتمالي |
حرارت و رطوبت |
علل احتمالي |
|
صورتي |
رنگ طبيعي پوست |
گرم [15] |
شرايط طبيعي پوست |
|
رنگ پريدگي
ياخاكستري
رنگ شدن
صورت و انتهاي اندامها |
- كاهش حجم خون(هيپوولمي)
- كاهش ميزان اكسيژن خون ( هيپوكسي) |
داغ[16] |
- تب بسيار بالا
- آفتاب سوختگي
- افزايش دماي بدن بدون تب ( هيپرترمي)
- ورزش سنگين/تعريق |
|
سيانوز يا آبي
رنگ شدن
پوست |
- تهويه ناكافي هوا
- كاهش ميزان اكسيژن خون ( هيپوكسي) |
خنك[17] |
- مراحل اوليه شوك
- گرما زدگي |
|
گرگرفتگي يا قرمزي پوست |
- افزايش فشار خون
- مسموميت با منوكسيد كربن
- تب بسيار بالا
- گرمازدگي
- آفتاب سوختگي
- واكنش ازدياد حساسيت |
سرد[18] |
- مراحل پيشرفته شوك
- كاهش دماي بدن (هيپوترمي)
- يخ زدگي (Frost bite) |
|
مرطوب[19] |
- شوك | ||
|
زردي |
بيماري كبدي صفراوي |
خشك [20] |
شرايط طبيعي پوست |
|
جدول 9-8 فشارخون سيستوليك | |||
|
گروه سني |
حد نرمال فشارخون سيستوليك |
گروه سني |
حد خطر ناك كاهش فشار خون سيستوليك |
|
مرد بالغ |
به سن بيمار، 100ميلي متر جيوه اضافه كنيد . حداكثر فشار خون سيتوليك نرمال
150mmhg ميباشد |
مرد بالغ يا نوجوان |
فشار خون سيستوليك 90 ميلي متر جيوه يا كمتر خطر ناك است |
|
زن بالغ |
به سن بيمار ،90 ميلي متر جيوه اضافه كنيد . حداكثر فشار خون سيستوليك نرمال mmhg 150 ميباشد |
زن بالغ يا نوجوان |
فشار خون سيستوليك 80 ميلي متر جيوه يا كمتر
خطر ناك است |
|
كودكان |
به دو برابر سن كودك بر حسب سال ، 70 ميلي متر جيوه اضافه كنيد |
كودكان |
فشار خون سيستوليك 70 ميلي متر جيوه يا كمتر
خطر ناك است |
|
جدول 10-8 واكنشهاي مردمك به نور | |
|
ظاهر مردمك |
علل احتمالي ايجاد آن |
|
مردمك هاي گرد با سايز مساوي |
شرايط طبيعي مردمك ها |
|
مردمك هاي ثابت بدون پاسخ به نور |
كاهش عملكرد مغزي (تروماي سر،سكته مغزي) |
|
مردمك هاي ثابت وكاملا ديلاته( متسع) |
خونريزي داخل مغزي |
|
با نور زياد ، متسع شده و با نور كم ، منقبض مي شود |
كاهش عملكرد مغزي |
|
مردمك هاي منقبض (نوك سوزني ) |
داروها ( مثل مواد مخدر ) |
|
پاسخ آهسته مردمك به نور |
كاهش عملكرد مغزي |
|
سايز نامساوي مردمك ها |
- قطره هاي موضعي چشم - آسيب يا بيماري هاي چشمي - كاهش عملكرد مغزي |